19. mrt, 2015

Het gebeurt allemaal aan het IJ:

Filmmuseum Eye Amsterdam

Als je Amsterdam met de trein komt binnenrijden vanuit Haarlem of Amsterdam Sloterdijk wordt je aandacht getrokken door een redelijk futuristisch gebouw aan het IJ. Dit witte gebouw herbergt sedert 2012 het filmmuseum. Het markante gebouw is ontworpen door de Oostenrijkse architecten Roman Delugan en Elke Delugan-Meissl. Het gebouw is prachtig gelegen aan het IJ. Het restaurant annex café is vrij toegankelijk. In de zomer kun je je op een prachtig terras verlustigen aan het scheepvaartverkeer. Rondvaartboten, Pontjes en beroepsscheepvaart vaart af en aan. Het centrum van Amsterdam lijkt ver weg, maar is slechts een 5 tal minuten met de pont varen. In het restaurant heeft men getracht een soort tribune te maken, waardoor je als bezoeker als het ware op de tribune van een bioscoopzaal zit. Het gebouw is alle dagen gratis toegankelijk. Het bezit 4 filmzalen en een grote expositieruimte. Voor de tijdelijke tentoonstellingen dien je entree te betalen, maar een museumjaarkaart geeft vrij toegang. Er is een gratis vaste expositie.

Het museum tracht het instituut te zijn op het gebied van film in Nederland. Het bezit een goede internationale reputatie op het gebied van restauratie en ook de collectie is befaamd. Het heeft als missie om de filmcultuur in Nederland te bevorderen. Het filmmuseum zat vroeger in het Vondelparkpaviljoen waar tegenwoordig een mediacafé is gehuisvest en is tot stand gekomen na een fusie met Holland film, Filmbank en het Nederlands instituut voor filmeducatie. Het filmmuseum organiseert vele evenementen, zoals festivals, openluchtvoorstellingen, familievoorstellingen en retrospectieven.

Het filmmuseum bezit ook de grootste filmbibliotheek van Nederland, Deze is echter gehuisvest in Amsterdam Duivendrecht. Op afspraak kun je op 2 dagen terecht in deze bibliotheek. Er is een schat aan internationale filmtijdschriften, artikelen, dvd's en boeken te raadplegen.

Een deel van de collectie komt voort uit de nalatenschap van Jean Desmet. Momenteel is over zijn leven en werk een tijdelijke tentoonstelling te zien. Het is een zeer belangrijke collectie die sedert 2011 zelfs tot UNESCO werelderfgoed is uitgeroepen. Jean Desmet was de eerste grote distributeur en bioscoopexploitant van Nederland. De bedrijfscollectie is in zijn geheel in 1957 aan het museum geschonken. Tegenwoordig kunnen exploitanten zoals Pathé de films huren, maar in de tijd van Jean Desmet moest de film fysiek aangekocht worden. In de tentoonstelling worden niet alleen allerlei films getoond, maar ook filmaffiches, documenten uit de administratie die een kijkje geven in het runnen van een filmbedrijf. De bezoeker wordt meegezogen in een andere wereld van exotische, onbekende plaatsen, ongewone avonturen, zoals de ontsnapping van leeuwen die van de gelegenheid gebruikmaken om door het huis van de eigenaar te spoken. De leeuwen worden weer gevangen en degene die de leeuwen heeft laten ontsnappen wordt gepakt. De ondertitel van de tentoonstelling heet de avontuurlijke jaren van de film (1907 – 1916). De bezoeker was nog niet verwend door de scala van mogelijkheden die men tegenwoordig bezit. Men kan dvd's en of blue ray discs afspelen. Men kan op honderd tv-zenders afstemmen, met nieuws, sport, entertainment, documentaires, muziek, kinderprogramma's. Indien je over satelliet tv beschikt, kun je helemaal veel kanalen ontvangen. Ik heb het dan nog niet eens over de mogelijkheden om films te huren of op te nemen op de harde schijf van je pc. Of je kunt bij een moderne tv YouTube films ophalen en spelen. Beelden zijn alom vertegenwoordigd en voor de meeste mensen is het dus heel gewoon geworden.

In de dagen van Jean Desmet was een bezoek aan de bioscoop echter een belevenis. Het filmmuseum toont dan ook in een aparte zaal, een programma, zoals je dat ooit een eeuw geleden gezien zou kunnen hebben. Dat bestond meestal uit 5 kortere films van gemiddeld 10 -12 minuten en de hoofdfilm van 50 – 60 minuten. Het museum bezit zelfs enkele onderdelen van een authentieke bioscoop van Jean Desmet, Cinema Parisien, namelijk de muurdecoraties. Het originele interieur is tegenwoordig te bewonderen in de filmhallen aan het Bellamyplein in Amsterdam (Oud-west.) Deze filmhallen zijn gevestigd in een oude tramremise, die in 2014 geopend werd. Amsterdam bezit nog veel bioscopen en mag dus met recht filmstad genoemd worden.